Rzeżączka jest zakażeniem przenoszonym drogą płciową (STI), które szerzy się przede wszystkim podczas seksu analnego, pochwowego oraz oralnego, a ponadto może być przenoszone poprzez bezpośredni kontakt z zakażonymi błonami śluzowymi. W związku z tym choroba ta należy do najczęstszych zakażeń przenoszonych drogą płciową, obok kiły i chlamydiozy.
Czynnikiem etiologicznym jest bakteria Neisseria gonorrhoeae (dwoinka rzeżączki), która zakaża błony śluzowe:
- cewki moczowej,
- szyjki macicy,
- odbytu,
- gardła,
- a rzadziej spojówek
Rzeżaczka – jakie niesie niebezpieczeństwo?
Nieleczone zakażenie może prowadzić do poważnych i trwałych następstw zdrowotnych. U osób z macicą istnieje ryzyko zapalenia narządów miednicy mniejszej, a u osób z jądrami – zapalenia najądrzy, co w obu przypadkach może skutkować niepłodnością.
Istotnym aspektem klinicznym jest fakt, że obecność rzeżączki oraz innych STI zwiększa ryzyko zakażenia HIV, głównie poprzez uszkodzenie ciągłości błon śluzowych i miejscowy stan zapalny.
Rzeżączka – główne objawy
- Biała, żółtawa wydzielina z penisa lub pochwy
- Palenie lub ból podczas oddawania moczu
- Uczucie, że chcesz oddać więcej moczu
- Bolesne lub opuchnięte jądra. Bolesne lub opuchnięte gardło
- Ból w okooicy odbytu lub obecność krwi i ropy
Należy jednak pamiętać, że w wielu przypadkach rzeżączka przebiega bezobjawowo. W związku z tym osoby zakażone nie zgłaszają się na diagnostykę, a tym samym nie podejmują leczenia. W efekcie zakażenie może być nadal przekazywane kolejnym partnerom.
Rzeżączka – podejrzewam zakażenie
Rozpoznanie zakażenia opiera się na badaniach laboratoryjnych, najczęściej metodą PCR, wykonywanych z:
- wymazu z cewki moczowej,
- wymazu z pochwy lub szyjki macicy,
- gardła lub odbytu – w zależności od rodzaju kontaktów seksualnych.
Leczenie
Podstawą leczenia jest antybiotykoterapia zgodna z aktualnymi wytycznymi, uwzględniająca narastającą oporność bakterii Neisseria gonorrhoeae. Kluczowe znaczenie ma:
- szybkie rozpoczęcie leczenia,
- leczenie partnerów seksualnych,
- wstrzemięźliwość seksualna do czasu zakończenia terapii i uzyskania potwierdzenia wyleczenia.
Wczesne leczenie pozwala uniknąć powikłań i dalszej transmisji zakażenia.
Jednocześnie należy podkreślić, że rzeżączka pozostaje istotnym problemem zdrowia publicznego. Z jednej strony zakażenie często przebiega bezobjawowo, jednak z drugiej strony może prowadzić do poważnych następstw zdrowotnych. W rezultacie wiele osób nie zgłasza się na diagnostykę, a tym samym nie podejmuje leczenia. W konsekwencji zakażenie utrzymuje się i może być przekazywane kolejnym partnerom seksualnym. Co więcej, brak leczenia sprzyja współwystępowaniu innych chorób przenoszonych drogą płciową. Dlatego też regularne testowanie oraz szybkie leczenie mają kluczowe znaczenie kliniczne.